پیل و دوستان

نویسنده:
اسب‌آبی از چِت‌ترین پستانداران کره‌ی زمین است که البته این مساله در تضاد کامل با ظاهر ساده‌اش قرار دارد...
اسب‌آبی از چِت‌ترین پستانداران کره‌ی زمین است که البته این مساله در تضاد کامل با ظاهر ساده‌اش قرار دارد. برای آزمودن صحت این مدعا، کافی است داستان تمثیلی (Fable Fiction) معروف مثنوی یعنی فیل در تاریکی را به یاد آورید. هر یک از شهروندان این داستان که در فقدان نور، اندامی از فیل را در دست گرفته بودند، تفسیر و تاویلی از شخصیت او داشتند و برحسب آن‌که گوش یا عاج یا خرطوم یا پا یا دم یا دیگر اعضای فیل نصیب‌شان شده بود، قرائتی از این حیوان عظیم‌الجثه ارائه می‌دادند؛ «از نظرگه گفت‌شان شد مختلف/ آن یکی دالش لقب داد، این الف/ در کف هر کس اگر شمعی بُدی/ اختلاف از گفت‌شان بیرون شدی».
این در حالی است که اگر از دم اسب‌آبی صرف‌نظر کنیم، کل هیکلش را می‌شود با یک سیب‌زمینی تقریب زد. یعنی اگر در تمثیل ‌مولوی کبیر شعر پارسی، به جای پیل از اسب ‌آبی استفاده می‌شد، همه‌ی حضار می‌گفتند در آن تاریکی یک سیب‌زمینی بزرگ قرار دارد که زائده‌ای به انتهایش چسبیده و مدام در حال چرخش است و به این ترتیب کل پیام اخلاقی حکایت به فنا می‌رفت، اما چرا مولوی با زیرکی از این اقدام صرف‌نظر نموده؟ به دو دلیل: اولا این‌که «اسب‌آبی» برخلاف «پیل» یا «فیل» وزنش در مثنوی به خوبی در نمی‌آید و شعر را مضمحل و وارد قالب حجم سپید یا دست‌کم نیمایی می‌نماید؛ ثانیا آن موقع هنوز اسب‌آبی در ایران‌زمین کشف نشده بود.
اما چرا می‌گوییم اسب‌آبی برخلاف ظاهر ساده‌اش، حاوی باطنی پیچیده است؟ چون صورتی در زیر دارد آنچه در بالاستی. این غریب بودن، از همان نام اسب‌آبی شروع می‌شود که درواقع ترجمه‌ی «هیپوپوتاموس» یونانی است. هیپو به معنی اسب، پیش‌وند آشنایی است که در ترکیب‌هایی مثل هیپوفیز، هیپولیتو و هیرو هیتو حضوری پررنگ دارد. پوتاموس هم که یعنی رودخانه. ممکن است این سوال برای شما ایجاد شود که خب چرا هیپو؟ پاسخ این است که خب پس چی؟ وقتی اسب‌آبی را برای اولین بار دیدند، کل جانوران روی کره‌ی زمین در سگ و گربه و گاو و گوسفند و مرغ و خروس و اسب خلاصه می‌شد. این حیوان پارس که نمی‌کرد، میومیو که نمی‌کرد، شاخ که نداشت، پر که نداشت، دیگر جز اسب چه گزینه‌ای می‌ماند؟ البته در همان زمان‌ها، بشر به کرگدن که شاخ داشت هم می‌گفت «اسبِ تک‌شاخ»، که این نشان می‌دهد انسان از دیرباز، همواره علاقه‌مند به اسب و در واقع در جست‌وجوی «نجابت» بوده است، چرا که از شعر سهراب می‌دانیم اسب حیوان نجیبی است...



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code